Sàn đấu đô vật Mỹ luôn gắn liền với những hình ảnh bạo lực - Ảnh: S.I
Ngày 6-10, trọng tài Gerardo German Pineda, 75 tuổi, biệt danh El Buho, thiệt mạng sau khi bị đô vật El Hijo de Fishman quật xuống sàn đấu lucha libre tại Mexico.
Fishman bị bắt vì nghi vô ý gây chết người, nhưng được trả tự do ngày 9-10 sau thỏa thuận bồi thường với gia đình nạn nhân. Khoản tiền được báo chí Mexico tiết lộ vào khoảng 585.000 peso (hơn 30.000 USD).
Điều gây phẫn nộ hơn cả là chỉ ít ngày sau, Fishman trở lại võ đài và tiếp tục thực hiện động tác đe dọa quật những trọng tài khác. Tại Arena San Juan Pantitlan, anh khống chế trọng tài Robert Chacon trong tư thế chuẩn bị thực hiện đòn package piledriver, tương tự động tác liên quan đến cái chết của El Buho.
Trọng tài không bị quật xuống sàn, nhưng cảnh tượng ấy vẫn khiến khán giả la ó phản đối.
Khi cái chết trở thành trò câu khách ở sàn đô vật
Sự việc thổi bùng làn sóng chỉ trích trong giới đô vật chuyên nghiệp, đặc biệt trên mạng xã hội Mexico và Mỹ. Dù vụ việc ở Mexico thuộc môn lucha libre chứ không phải WWE (đô vật Mỹ), 2 môn này thường được xem là tương đồng.Ngôi sao Angel Garza, đang thi đấu cho tổ chức đô vật Mỹ WWE, phẫn nộ: "Có những giới hạn không được phép vượt qua. Cái chết của một đồng nghiệp không phải chất liệu để tạo ra phản ứng, những tràng pháo tay hay quảng cáo. Hãy biết tôn trọng!".
Fishman (trái) và trọng tài bị thiệt mạng trong vụ việc ở Mexico - Ảnh: P.N
Đô vật Arez cũng đặt câu hỏi liệu Fishman có đang biến chính tai nạn chết người thành một phần hình tượng biểu diễn của mình. Nhiều người hâm mộ chỉ trích việc khai thác bi kịch của gia đình nạn nhân để gây chú ý, trong khi truyền thông Mexico đặt vấn đề về trách nhiệm của những đơn vị tiếp tục tổ chức trận đấu cho Fishman.
Về phần mình, Fishman khẳng định không có ý định làm hại trọng tài. Anh cũng phủ nhận sử dụng đòn martinete bị nhiều ủy ban đô vật hạn chế, đồng thời cho rằng điều kiện cấp cứu tại sự kiện có vấn đề.
Khác với đấu vật thể thao tại Olympic, kết quả của đô vật biểu diễn thường được dàn dựng trước. Tuy nhiên, những cú quật, va đập và ngã từ trên cao vẫn tạo ra tác động vật lý thực sự. Ranh giới giữa màn trình diễn và tai nạn chết người đôi khi vô cùng mong manh.
Đáng chú ý, báo La Jornada cho biết địa điểm xảy ra thảm kịch El Buho đã bị chính quyền đóng cửa vì không có giấy phép tổ chức phù hợp và từng cản trở việc kiểm tra an toàn.
Những cái chết ám ảnh làng đô vật
Thảm kịch Fishman không phải trường hợp cá biệt.Năm 2015, đô vật nổi tiếng Perro Aguayo Jr. thiệt mạng ở tuổi 35 sau một trận đấu tại Mexico có sự tham gia của Rey Mysterio. Aguayo nằm bất động trong khi trận đấu vẫn tiếp diễn một lúc, trước khi mọi người nhận ra tình trạng nghiêm trọng của anh.
Năm 2019, đô vật Silver King, 51 tuổi, qua đời vì ngừng tim trong một buổi biểu diễn tại London (Anh). Cuộc điều tra tử vong sau đó xác định hàng loạt thiếu sót trong công tác sơ cứu, trong đó cuộc gọi xe cứu thương được thực hiện khoảng 5 phút sau khi anh bất tỉnh.
Đô vật Perro Aguayo Jr qua đời gây sốc vào năm 2015 - Ảnh: LA TIMES
Nhưng một trong những bi kịch gây tranh cãi nhất của ngành đô vật Mỹ xảy ra năm 1999, khi ngôi sao WWE Owen Hart rơi từ độ cao hơn 20m xuống võ đài trong màn trình diễn tại Kansas City.
Owen Hart thiệt mạng ở tuổi 34, nhưng chương trình vẫn tiếp tục sau tai nạn.
Martha Hart, vợ nạn nhân, sau đó công khai lên án ngành đô vật và cáo buộc WWF, tiền thân của WWE ngày nay, đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn cơ bản nhất của những người biểu diễn.
Lời chỉ trích ấy đến nay vẫn được nhắc lại mỗi khi làng đô vật xảy ra những thảm kịch mới.
Những con số đáng sợ phía sau võ đài
Không chỉ những cái chết trực tiếp trên võ đài, sức khỏe lâu dài của các đô vật cũng là vấn đề đáng báo động.Nghiên cứu công bố năm 2026 trên tạp chí khoa học Occupational & Environmental Medicine thuộc hệ thống BMJ đã phân tích dữ liệu 1.012 đô vật từng thi đấu cho WWE và những tổ chức tiền thân trong giai đoạn 1953-2024.
Kết quả ghi nhận 157 người đã qua đời, trong đó 67 người mất trước tuổi 50. Tuổi trung vị khi qua đời trong nhóm tử vong chỉ là 55,3.
Khi so sánh với dân số Mỹ cùng độ tuổi và giới tính, các nhà nghiên cứu ghi nhận mức chênh lệch bất lợi về số năm sống là 2,91 năm.
Một cảnh tượng quen thuộc của đô vật Mỹ - Ảnh: NJPW
Trong 157 trường hợp tử vong, có 64 người chết vì bệnh tim mạch, 14 trường hợp liên quan quá liều thuốc hoặc chất gây nghiện và 8 trường hợp tự tử.
Đáng chú ý, nhóm thi đấu trung bình từ 60 trận mỗi năm trở lên có tỉ số nguy cơ tử vong cao gấp 1,71 lần nhóm thi đấu ít hơn. Đây là mối liên hệ thống kê, chưa chứng minh việc thi đấu nhiều trực tiếp gây tử vong.
Trước đó, nghiên cứu đăng trên PLOS ONE năm 2014, khảo sát 557 nam đô vật chuyên nghiệp, cũng từng cảnh báo nguy cơ tử vong sớm đáng kể, đặc biệt liên quan bệnh tim mạch.
Tiến sĩ Reidar Lystad, nhà nghiên cứu tại Đại học Macquarie (Úc), nhận định: "Đây không chỉ là vấn đề rủi ro của từng cá nhân. Nó phản ánh tác động tích lũy của những yêu cầu thể lực khắc nghiệt, chấn thương lặp đi lặp lại và sức ép từ một ngành công nghiệp giải trí toàn cầu trị giá hàng tỉ USD".
Những thống kê đáng sợ về sàn đấu đô vật - Đồ họa: HUY ĐĂNG
Các nhà khoa học cho rằng muốn giảm tử vong sớm, ngành đô vật phải giải quyết những vấn đề mang tính hệ thống, từ lịch thi đấu, điều kiện lao động đến giám sát an toàn.
Đô vật biểu diễn vẫn là loại hình giải trí thu hút hàng triệu khán giả. Nhưng những màn đánh đấm được dàn dựng không thể biến nguy cơ chấn thương thành chuyện giả tưởng.
Và khi một cái chết thực sự cũng có thể trở thành chất liệu gây chú ý cho trận đấu tiếp theo, câu hỏi đặt ra không còn đơn thuần là môn giải trí ấy nguy hiểm đến mức nào, mà là ngành công nghiệp này đang đặt sự an toàn của con người ở vị trí nào.
Nguồn Tuoitre
