Gia tộc 500 năm tuổi nắm giữ bí mật Quả Bóng Vàng
Gia đình Mellerio, chủ sở hữu thương hiệu kim hoàn lâu đời nhất thế giới, nắm giữ một trong những bí mật lớn nhất bóng đá: danh tính chủ nhân Quả Bóng Vàng trước khi giải thưởng được công bố."Tôi có bốn người con đều rất yêu bóng đá, nên đang chịu áp lực rất lớn", Laure-Isabelle Mellerio chia sẻ với FranceInfo khi được hỏi về việc giữ kín danh tính người chiến thắng. "Nhưng không, đây là vấn đề liên quan đến uy tín của công ty. Tôi sẽ không tiết lộ cái tên đó".
Laure-Isabelle là người đứng đầu Mellerio, thương hiệu kim hoàn danh tiếng có trụ sở tại số 9 phố Rue de la Paix, Paris, gần quảng trường Place Vendome. Bà tiếp quản doanh nghiệp sau khi chồng, Laurent Mellerio, đại diện thế hệ thứ 14 của dòng họ, qua đời.
Mỗi năm, Mellerio chịu trách nhiệm chế tác Quả Bóng Vàng, danh hiệu cá nhân danh giá bậc nhất bóng đá. Công việc này cũng mang đến cho gia đình đặc quyền hiếm có: biết trước tên cầu thủ được vinh danh, trong khi hàng triệu người hâm mộ trên thế giới vẫn phải chờ đến đêm trao giải.
100 giờ chế tác, sáu tháng hoàn thiện. Quả Bóng Vàng không đơn thuần là một giải thưởng thể thao. Nó là tác phẩm kim hoàn được tạo ra bằng những kỹ thuật thủ công truyền thống, kết hợp đồng thau, bạc, vàng và đá pyrit.
Không giống quả bóng trên sân cỏ được làm từ da và những đường khâu, Quả Bóng Vàng hình thành từ kim loại, lửa và những nhát đục của nghệ nhân. Thay vì biểu tượng của một hãng dụng cụ thể thao, trên tác phẩm có dòng chữ tiếng Pháp "Meilleur joueur du monde", nghĩa là "Cầu thủ hay nhất thế giới".
Để hoàn thiện một chiếc Cup, các nghệ nhân cần khoảng 100 giờ lao động thủ công, trải dài trong quy trình chuẩn bị và chế tác kéo dài sáu tháng.
Quả Bóng Vàng năm nay là chiếc thứ 70 được chế tác tại xưởng Mellerio. Giống lần trao giải đầu tiên năm 1956, lễ vinh danh sẽ diễn ra tại Anh, với địa điểm là nhà hát London Palladium.
Sự kiện cũng là dịp tưởng nhớ Stanley Matthews, cầu thủ đầu tiên giành Quả Bóng Vàng. Cựu danh thủ Anh nhận giải năm 1956 trong một buổi lễ nhỏ tại tòa thị chính Blackpool, từ tay nhà báo Gabriel Hanot, nhân vật có vai trò quan trọng trong việc khai sinh giải thưởng.
Chiếc Cup Matthews nhận khi đó nhỏ hơn đáng kể so với phiên bản hiện nay. Dù vẫn do Mellerio sản xuất, Quả Bóng Vàng đã trải qua nhiều thay đổi về kích thước, chất liệu và kỹ thuật chế tác. Một trong những nhầm tưởng phổ biến là chiếc Cup được làm hoàn toàn từ vàng nguyên khối. Laure-Isabelle khẳng định điều này không đúng.
Quy trình chế tác bắt đầu từ hai bán cầu bằng đồng thau. Các nghệ nhân sử dụng đèn khò, nhiệt độ cao và những thao tác thủ công để định hình phần thân cúp. "Kim loại được nung nóng cho đến khi chuyển sang màu đỏ tương tự quả anh đào chín", nghệ nhân kim hoàn Jean-Pierre Cottet-Dubreuil giải thích trong một video giới thiệu quy trình sản xuất.
Sau khi đạt hình dạng mong muốn, hai bán cầu được ghép lại bằng kỹ thuật hàn bạc. Phần thân tiếp tục được ngâm trong dung dịch axit nhẹ để loại bỏ cặn hàn, trước khi được giũa và đánh bóng. Các nghệ nhân dùng đục và búa tạo nên những đường nổi đặc trưng, mô phỏng các mảnh ghép trên bề mặt quả bóng đá.
Công đoạn tiếp theo là mạ vàng bằng phương pháp điện phân. Dòng điện giúp phủ một lớp vàng nguyên chất lên bề mặt kim loại, tạo nên màu sắc đặc trưng của giải thưởng. Cuối cùng, quả bóng được đặt trên bệ đá pyrit, loại khoáng vật có ánh kim vàng, được các chuyên gia Mellerio lựa chọn và tạo hình riêng cho từng chiếc Cup. Chính phần bệ này khiến mỗi Quả Bóng Vàng trở thành một tác phẩm độc nhất.
"Đế pyrit khiến trọng lượng Quả Bóng Vàng thay đổi qua từng năm. Một chiếc cúp hoàn chỉnh nặng khoảng 10 đến 12 kg", Cottet-Dubreuil cho biết. "Các khối pyrit không giống nhau nên không có hai Quả Bóng Vàng hoàn toàn giống nhau. Nếu quan sát những chiếc Cup của Messi, bạn sẽ thấy phần đế của chúng đều khác biệt".
Bí mật được che bằng một tấm kim loại. Công đoạn cuối cùng cũng là thời điểm nhạy cảm nhất trong quá trình chế tác: khắc tên người chiến thắng. Sau khi hoàn tất phần thân và bệ, chiếc Cup được chuyển đến nghệ nhân chuyên khắc chữ. Người này nhận thông tin về cầu thủ giành giải trước khi France Football công bố chính thức.
"Nghệ nhân khắc chữ là người may mắn được biết tên người chiến thắng trước tất cả những người khác", Cottet-Dubreuil tiết lộ.
Ngoài tên cầu thủ, nghệ nhân còn khắc năm trao giải, biểu tượng Quả Bóng Vàng và tạp chí France Football.
Ousmane Dembele (phải) và Aitana Bonmati tạo dáng sau khi nhận giải tại lễ trao giải Quả Bóng Vàng
của France Football diễn ra ở nhà hát Theatre du Chatelet, Paris, Pháp ngày 22/9/2025. Ảnh: AFP
Nhưng làm thế nào để giữ bí mật khi chiếc cúp đã hoàn thiện và được đưa lên sân khấu?
Mellerio sử dụng một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả: che phần tên người chiến thắng bằng một tấm kim loại nhỏ. Trong những bức ảnh chụp Aitana Bonmati hoặc Ousmane Dembele ở lễ trao giải năm ngoái, có thể nhận thấy một chi tiết nhỏ tại vị trí sau đó sẽ xuất hiện tên cầu thủ.
Đó chính là tấm che được sử dụng để bảo vệ bí mật quan trọng nhất của buổi lễ. Chỉ khi người chiến thắng chính thức được xướng tên và nhận Cup, phần khắc danh tính mới được để lộ.
Với France Football, đây là một phần quan trọng trong việc duy trì sự bất ngờ của lễ trao giải. Còn với Mellerio, giữ kín thông tin không chỉ là nghĩa vụ nghề nghiệp mà còn liên quan trực tiếp đến uy tín đã được xây dựng qua nhiều thế kỷ.
Từ trang sức của Marie Antoinette đến Quả Bóng Vàng. Lịch sử Mellerio bắt đầu từ năm 1515, khi gia đình rời thung lũng Vigezzo ở miền bắc Italy để đến Paris lập nghiệp.
Khoảng một thế kỷ sau, theo tư liệu trên website chính thức của thương hiệu, Hoàng hậu Marie de Médicis ban cho gia đình những đặc quyền hành nghề, như phần thưởng vì đã góp phần ngăn chặn một âm mưu chống lại con trai bà, vị vua trẻ Louis XIII.
Sự kiện mở đầu cho mối quan hệ kéo dài hàng trăm năm giữa Mellerio với giới hoàng gia và tầng lớp quý tộc Pháp.
Đến thời Hoàng hậu Marie Antoinette, danh tiếng của thương hiệu càng được củng cố. Bà đặc biệt yêu thích các món trang sức và tượng nhỏ do xưởng Mellerio dits Meller chế tác, thường sử dụng chúng làm quà tặng cho khách đến thăm cung điện Versailles.
Sau đó, gia đình tiếp tục thiết lập quan hệ với dòng họ Bonaparte. Năm 1815, Francois Mellerio mở cửa hàng tại phố Rue de la Paix, đúng vị trí mà thương hiệu vẫn hoạt động ngày nay. Tệp khách hàng ngày càng mở rộng, trong đó có Eugénie de Montijo, Hoàng hậu Pháp và là phu nhân của Napoleon III.
Bà Letizia, khi còn là Công nương Tây Ban Nha, đội vương miện Mellerio. Ảnh: WireImage
Mối quan hệ với giới quý tộc cùng những biến động chính trị tại châu Âu năm 1848 thúc đẩy gia đình mở thêm chi nhánh ở Madrid, Tây Ban Nha. Tại đây, Mellerio nhận nhiều đơn đặt hàng từ Hoàng gia Tây Ban Nha, nổi tiếng nhất là vương miện Tiara Mellerio, còn được gọi là Tiara de las Conchas.
Đây là món quà Nữ hoàng Isabella II dành cho con gái Isabel de Borbón, người có biệt danh "La Chata". Tác phẩm đến nay vẫn nằm trong bộ sưu tập trang sức hoàng gia. Năm 2007, Nữ hoàng Sofía cho Công nương Letizia mượn chiếc vương miện để đeo trong một buổi tiếp đón nhân chuyến thăm chính thức Tây Ban Nha của Tổng thống Philippines.
Trải qua hơn 500 năm, Mellerio từ một xưởng kim hoàn phục vụ hoàng gia trở thành thương hiệu gắn liền với những danh hiệu thể thao danh giá nhất thế giới.
Nadal và đặc quyền chưa từng có tại Roland Garros. Nếu Lionel Messi hay Cristiano Ronaldo là những gương mặt nổi bật gắn với Quả Bóng Vàng, Rafael Nadal lại có mối liên hệ đặc biệt với một tác phẩm khác của Mellerio: Coupe des Mousquetaires, chiếc Cup vô địch đơn nam Roland Garros.
Từ năm 1981, Mellerio đảm nhận việc sản xuất chiếc Cup này. Nadal đã 14 lần nâng cao danh hiệu trên mặt sân đất nện Paris, nhiều hơn bất kỳ tay vợt nào khác trong lịch sử giải đấu.
Tuy nhiên, khác với các chủ nhân Quả Bóng Vàng, nhà vô địch Roland Garros không được mang chiếc Cup gốc về nhà. Các tay vợt chỉ có thể giữ Cup trong thời gian ngắn để ăn mừng, chụp ảnh, trước khi hiện vật được đưa trở lại nơi lưu giữ tại văn phòng Chủ tịch Liên đoàn Quần vợt Pháp.
Nadal nhận bản sao của Coupe des Mousquetaires năm 2017. Video: X / rolandgarros
Nadal là ngoại lệ đặc biệt. Năm 2017, sau lần thứ 10 vô địch Roland Garros, ban tổ chức quyết định tặng tay vợt Tây Ban Nha một bản sao của Coupe des Mousquetaires. Đây cũng là lần đầu tiên giải đấu cho phép một phiên bản đặc biệt của chiếc Cup vượt ra ngoài phạm vi Paris.
Đặc quyền đó đánh dấu thành tích chưa từng có của Nadal và cho thấy sự gắn kết giữa Mellerio với những huyền thoại thể thao.
Trong lịch sử, các tác phẩm của thương hiệu từng thuộc sở hữu của Hoàng hậu Joséphine, những thành viên hoàng gia châu Âu, rồi đến Messi, Alexia Putellas hay các ngôi sao bóng đá đương đại.
Tại lễ trao giải Quả Bóng Vàng năm nay, hai cầu thủ nữa sẽ gia nhập danh sách những người sở hữu tác phẩm của Mellerio.
Với gia đình kim hoàn đã tồn tại hơn năm thế kỷ, chiếc Cup không chỉ mang giá trị vật chất. Đó còn là biểu tượng kết nối nghề thủ công truyền thống với lịch sử bóng đá, nơi mỗi cái tên được khắc lên kim loại cũng đánh dấu một cột mốc trong sự nghiệp cầu thủ.
Và trước khi cả thế giới biết ai sẽ được vinh danh, bí mật ấy vẫn được cất giữ trong xưởng kim hoàn nhỏ tại trung tâm Paris.
Hồng Duy (theo Marca)
Theo Vnexpress
