Từng có nhiều tình huống người chơi cầu lông chấn thương vì đồng đội - Ảnh: AFP
Trong giới cầu lông phong trào, đánh đôi là kiểu thi đấu - tập luyện quen thuộc nhất, nhưng đồng thời cũng dẫn đến những rủi ro chấn thương "khó đỡ".
Suýt mù mắt vì cú đập của đồng đội trên sân cầu lông
Năm 2012, tạp chí BMJ Case Reports công bố hai trường hợp chấn thương mắt nghiêm trọng tại Ấn Độ, với điểm chung: tác nhân chính là đồng đội.Hai nạn nhân, một người đàn ông 55 tuổi và một phụ nữ 21 tuổi, đang chơi cầu lông đôi. Khi đứng phía trước, họ bất ngờ ngoảnh đầu nhìn về phía đồng đội phía sau, đúng thời điểm người này thực hiện cú đập cầu.
Quả cầu lao thẳng vào mắt, gây tổn thương nghiêm trọng. Người đàn ông bị lệch thủy tinh thể, xuất huyết dịch kính và đục thủy tinh thể do chấn thương. Người phụ nữ bị xuất huyết tiền phòng, tăng nhãn áp thứ phát và tổn thương vùng hoàng điểm.
Dù được điều trị, phẫu thuật, sau một năm, cả hai vẫn chỉ có thể đếm ngón tay ở khoảng cách ngắn. Thị lực mắt bị thương dưới 3/60, thuộc ngưỡng mù theo phân loại y khoa, dù chưa mất hoàn toàn khả năng nhìn.
Nhóm nghiên cứu do bác sĩ Rekha Khandelwal dẫn đầu cảnh báo: "Chấn thương do quả cầu có thể nghiêm trọng và đe dọa thị lực".
Đây không phải những trường hợp cá biệt. Hơn 60% ca chấn thương mắt do chính đồng đội gây ra
Một nghiên cứu có tên Doubles trouble - 85 cases of ocular trauma in badminton, đăng trên British Journal of Sports Medicine năm 2020, đã đưa ra kết quả đáng chú ý.
Trong 85 bệnh nhân chấn thương mắt do cầu lông được khảo sát tại Trung Quốc, có 73 trường hợp xảy ra khi đánh đôi. Đáng kinh ngạc, 52 người (61,2%) bị chính đồng đội gây thương tích, trong khi chỉ 31 người bị đối thủ đánh trúng.
Xét theo tác nhân gây chấn thương, 60 người bị quả cầu đánh trúng và 25 người bị vợt va vào mắt.
Kể cả các tay vợt chuyên nghiệp đôi lúc cũng vô tình đánh trúng đồng đội - Ảnh: REUTERS
Các bác sĩ ghi nhận 58 trường hợp xuất huyết tiền phòng, 36 trường hợp tăng nhãn áp thứ phát, 23 trường hợp bán lệch thủy tinh thể và hai trường hợp bong võng mạc.
Đáng chú ý, khoảng 70% nạn nhân có thông tin về quá trình tập luyện chưa từng được hướng dẫn cầu lông chuyên nghiệp. Tỉ lệ này ở những người gây tai nạn lên tới 82%.
Một nghiên cứu khác của Bệnh viện Mắt - Tai Mũi Họng thuộc Đại học Phúc Đán (Thượng Hải), công bố trên BMC Ophthalmology năm 2023, cũng cho kết quả tương tự.
Trong 102 bệnh nhân chấn thương mắt do cầu lông, 63 người (61,8%) bị đồng đội gây thương tích, 37 người bị đối thủ đánh trúng.
Đặc biệt, 75 bệnh nhân (73,5%) phải can thiệp phẫu thuật. Có chín trường hợp tổn thương nhãn cầu hở, tức thành nhãn cầu bị rách hoặc vỡ toàn bộ chiều dày, nghiêm trọng hơn nhiều chấn thương nhãn cầu kín.
Theo nhóm nghiên cứu, những biến chứng như bong võng mạc và tổn thương hoàng điểm có liên quan đến tiên lượng thị lực xấu, thậm chí để lại suy giảm thị lực không hồi phục.
Các số liệu trên không có nghĩa đồng đội là nguyên nhân hàng đầu của mọi loại chấn thương cầu lông. Chúng phản ánh nhóm bệnh nhân chấn thương mắt được tiếp nhận tại cơ sở y tế, không phải toàn bộ người chơi.
Tuy nhiên, kết quả từ những nghiên cứu độc lập cho thấy nguy cơ đặc biệt đáng lưu ý khi chơi đánh đôi.
Quả cầu 'nhỏ mà có võ'
Theo các chuyên gia nhãn khoa, chính cấu tạo và tốc độ của quả cầu tạo nên nguy cơ.Đế cầu tương đối cứng, đường kính chỉ khoảng 2-3cm, gần tương đương kích thước nhãn cầu. Vì vậy, khi va chạm trực diện, đế cầu có thể tác động lên mắt mà không được xương hốc mắt che chắn hiệu quả.
Một nghiên cứu cơ sinh học công bố năm 2024 cho biết các cú đánh tốc độ cao có thể truyền năng lượng va đập đáng kể vào nhãn cầu.
Khi chơi đôi, khoảng cách giữa hai người cùng sân rất ngắn. Người đứng phía trước bất ngờ quay đầu đúng lúc đồng đội phía sau đập cầu sẽ gần như không có thời gian phản xạ.
Lực va đập gây biến dạng nhãn cầu đột ngột, làm tổn thương nhiều cấu trúc bên trong dù không nhất thiết gây rách nhãn cầu.
Hiểm họa từ đồng đội trên sân cầu lông - Đồ họa: HUY ĐĂNG
Xuất huyết tiền phòng là tình trạng máu tích tụ trong khoang giữa giác mạc và mống mắt. Máu cùng phản ứng viêm có thể cản trở đường thoát thủy dịch, khiến nhãn áp tăng, gây tổn thương thần kinh thị giác.
Ngoài ra, chấn thương còn có thể gây lệch thủy tinh thể, đục thủy tinh thể, xuất huyết dịch kính hoặc bong võng mạc.
Nghiên cứu mới công bố ngày 16-10-2026 trên tạp chí Injury, phân tích 486 bệnh nhân tại Ấn Độ, tiếp tục cho thấy nguy cơ đáng lo ngại: 97,33% bị chấn thương nhãn cầu kín và không bệnh nhân nào sử dụng kính bảo vệ mắt.
Nhóm tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của kính bảo vệ chuyên dụng trong phòng ngừa chấn thương.
Người chơi phong trào cần đề phòng điều gì?
Theo Viện Nhãn khoa Mỹ (AAO), kính cận thông thường không phải phương tiện bảo vệ mắt phù hợp khi chơi thể thao. Thậm chí, kính bị vỡ khi va đập có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.Người chơi nên sử dụng kính thể thao chống va đập, với tròng polycarbonate và tiêu chuẩn bảo vệ phù hợp.
Khi đánh đôi, cần thống nhất phạm vi xử lý cầu, gọi cầu rõ ràng, tránh cùng vung vợt vào một vị trí. Đặc biệt, người đứng trước không nên bất ngờ ngoảnh đầu khi đồng đội phía sau đang thực hiện cú đánh.
Nếu bị cầu hoặc vợt đánh trúng mắt, người chơi cần ngừng thi đấu. Trường hợp đau mắt, nhìn mờ hoặc có bất thường thị giác phải được khám chuyên khoa khẩn cấp, không dụi hay đè ép mắt.
Bởi trên sân cầu lông, đôi khi hiểm họa đáng sợ không đến từ cú đập của đối thủ bên kia lưới, mà từ chính người đang sát cánh cùng mình.
Nguồn Tuoitre
